Mokrenje kod dece do druge godine života je spontani, automatski čin. Između 2-5 godine raste svest deteta o: potrebi za mokrenjem, posledicama umokravanja i reakcijama okoline. Tako dete polako i postepeno stiče voljnu kontrolu nad činom mokrenja. Neka deca ranije a neka kasnije uspostave ovu kontrolu, zavisno od psihofiziološkog sazrevanja.
Stručnjaci kao krajnju uzrasnu granicu za uspostavljanje kontrole nad mokrenjem uzimaju petu godinu života. Zbog toga se neuspostavljanje kontrole mokrenja posle pete godine u kontinuitetu najmanje 6 meseci može smatrati enurezom. Statistički podaci pokazuju da je noćno mokrenje (enuresa nocturna), učestalija od dnevne (oko 85% slučajeva). Roditelji često misle da će ova pojava sama od sebe nestati ili da predstavlja bunt i pritisak deteta da bi ostvarilo svoje želje. Iako je tačno da se smetnje kod jednog broja dece spontano povlače do puberteta, ipak ovu pojavu ne bi trebalo zanemarivati, jer sa odugovlačenjem raste i rizik od pojave negativnih emotivnih i socijalnih posledica.
1.Primarna enureza je nekontrolisano mokrenje kod deteta koje nikad nije uspostavilo kontrolu mokrenja, koje traje u kontinuitetu najmanje 6 meseci. Oko 90% dece sa enurezom ima primarnu noćnu enurezu. Učestalija je kod dečaka.
2.Sekundarna enureza se pojavljuje naknadno, nakon što je uspostavljena kontrola mokrenja. Najčešće se javlja u uzrastu od 5-8 godina. Naziva se često i regresijska enureza, jer se smatra da dete ‘’regredira’’ tj. vraća se u ranije faze razvoja. Uzroci su najčešće emocionalni, tj. reakcija na stresne događaje kao što su smrt u porodici, razvod roditelja, rođenje brata ili sestre, polazak u vrtić, u školu, hospitalizacija itd. Osim emocionalnih uzroka, na pojavu enureze mogu uticati i :
Nasleđe. Prema američkoj statistici enureza postoji kod oko 43% dece kod koje je jedan roditelj imao enurezu, a kod 77% dece čija su oba roditelja imala enurezu.
Neadekvatni pristupi u navikavanju: bilo da se radi o odlaganju uspostavljanja kontrole nad mokrenjem ili prenaglašavanju značaja uspostavljanja voljne kontrole uz kažnjavanje, iskazivanje zabrinutosti i nezadovoljstva zbog povremenih umokravanja itd.
Organski uzroci: oštećenja donjeg dela kičmene moždine, organska oštećenja genitourinarnog trakta, infekcije mokraćnog sistema, šećerna bolest, bolesti i traume CNS-a, diabetes, autizam. Zato je neophodno u dijagnostici isključiti organska oboljenja urotrakta i centralnog nervnog sistema. U tu svrhu pedijatri mogu tražiti: iscrpnu anamnezu, fizikalni pregled, različite laboratorijske preglede, EHO urotrakta i neurološki pregled.
Smanjeno lučenje vazopresina u mozgu tokom noći, utiče na lučenje veće količine urina koju bešika ne može da zadrži.
LEČENJE ENUREZE
Lečenje se sprovodi timski, kombinacijom dijetetskog režima, treninga bešike i psihoterapije. Kod dugotrajnih enureza, u lečenje se mogu uključiti hormoni koji regulišu ritam lučenja vazopresina. Može se koristiti i alarmni uređaj, sa osetljivim senzorom koji reaguje na prvu kap urina i zvonjavom budi dete. S obzirom da se pokazalo da deca sa enurezom imaju veoma dubok san, u početku roditelji moraju da bude dete kako bi otišlo u toalet i dovršilo mokrenje. Vremenom dete počne samo da ustaje na zvono, što bi trebalo da dovede do uspostavljanja uslovnog refleksa buđenja na punu bešiku. Psihoterapija se preporučuje kao podrška kako roditelju da bolje razume problem, tako i detetu kod kojeg zbog frustracije može doći do samoizolacije, potištenosti, gubitka samopoštovanja, osećanja stida i krivice. Skoro svako četvrto dete uzrasta od pet godina ima enurezu. Sa odrastanjem ovaj procenat se smanjuje. Procenat izlečenja je preko 80% . Terapija daje najbolje rezultate ako se započne pre polaska u školu. Lečenje obično traje 6 meseci a po potrebi i duže.
Saveti za roditelje: ne krivite i ne kažnjavajte dete, ne raspravljajte o mokrenju sa drugima u prisustvu deteta, pokušajte da shvatite i zadovoljite detetove emocionalne potrebe, posebno kada je izloženo nekim novim, stresnim događajima, ne upoređujte ga sa mlađim detetom, nemojte ga ismejavati ili kritikovati pred drugima, mirno i bez komentara ujutro promenite posteljinu, vodite dnevnik mokrenja i možete nagrađivati dete za svaku suvu noć nekom simboličnom nagradom, nakon poslednjeg obroka uzetog pre spavanja dete ne bi smelo da unosi tečnost, trebalo bi da mokri neposredno pre spavanja, dete treba da pokuša da poveća razmak između mokrenja tokom dana kako bi se mokraćna bešika proširila i mogla da zadrži mokraću preko noći.
Prava Pomoć za ENUREZU - Kome se obratiti za pomoć?
Kabinet za poremećaj mokrenja u Univerzitetskoj dečijoj klinici, Tiršova 10
Pedijatar u nadležnom Domu zdravlja, koji na osnovu razgovora i pregleda treba da utvrdi o kom se tipu umokravanja radi i da na osnovu toga predloži pristup.
Razvojna savetovališta u Domovima zdravlja sa timom stručnjaka, koji se po potrebi uključuju.
Privatne defektološke ordinacije koje su specijalizovane za ovu vrstu problema
Нема коментара:
Постави коментар